Όσα δεν γνωρίζατε για την Αθηναϊκή Λέσχη – Τι συμβαίνει πίσω από το πιο κλειστό club της χώρας και ποιος μπορεί να γίνει μέλος

Στην καρδιά της Αθήνας, στην οδό Πανεπιστημίου, λειτουργεί εδώ και περισσότερα από 150 χρόνια ένας θεσμός που παραμένει άγνωστος στους περισσότερους κατοίκους της πόλης. Πρόκειται για την Αθηναϊκή Λέσχη, μια ιστορική και ιδιαίτερα κλειστή λέσχη μελών, στους χώρους της οποίας έχουν βρεθεί κατά καιρούς σημαντικές προσωπικότητες της πολιτικής, οικονομικής και κοινωνικής ζωής της χώρας.

Η Λέσχη ιδρύθηκε το 1875, ακολουθώντας τα πρότυπα των περίφημων κλειστών ανδρικών clubs του Λονδίνου. Από τα μέλη της έχουν περάσει συνολικά 29 πρωθυπουργοί, ενώ η διαδικασία για την ένταξη νέων μελών εξακολουθεί να είναι ιδιαίτερα αυστηρή.

Πώς δημιουργήθηκε η Αθηναϊκή Λέσχη

Η ιστορία της Αθηναϊκής Λέσχης ξεκινά στην Αθήνα του Γεωργίου Α΄, όταν η πόλη είχε περίπου 50.000 κατοίκους και βρισκόταν σε μια περίοδο σημαντικών αλλαγών.

Η εγκατάσταση εύπορων Ελλήνων από το εξωτερικό, αλλά και η εντονότερη επαφή της Αθήνας με τα διεθνή πνευματικά ρεύματα, δημιούργησαν τις προϋποθέσεις για τη δημιουργία ενός οργανωμένου χώρου όπου θα μπορούσαν να συναντώνται άνθρωποι της ανώτερης κοινωνικής τάξης για διάβασμα, συζήτηση και χαρτιά.

Λέσχες υπήρχαν ήδη από την εποχή του Όθωνα. Ανάμεσά τους ήταν το Πράσινο Δενδρί στην Ιερά Οδό, αλλά και η λέσχη στο ξενοδοχείο του ζεύγους Χάρτμαν, απέναντι από το Πολυτεχνείο, όπου σύχναζαν κυρίως Βαυαροί αξιωματικοί.

Το 1875, ο εύπορος Ηπειρώτης Μιχαήλ Μελάς, ο οποίος είχε φτάσει στην Αθήνα από την Κωνσταντινούπολη το 1873, ανέλαβε την πρωτοβουλία για τη δημιουργία της Αθηναϊκής Λέσχης.

Τον Δεκέμβριο εκείνης της χρονιάς συγκέντρωσε στο σπίτι του πλούσιους Αθηναίους. Ανάμεσά τους βρισκόταν και ο πανεπιστημιακός Παύλος Καλλιγάς, ο οποίος αργότερα έγινε διοικητής της Εθνικής Τράπεζας και πρώτος πρόεδρος της Λέσχης. Εκεί υπογράφηκε η ιδρυτική πράξη.

Οι χώροι και οι δραστηριότητες της Λέσχης

Η πρώτη έδρα της Αθηναϊκής Λέσχης ήταν ένα διαμέρισμα στο Μέγαρο Μελά του Ερνέστου Τσίλλερ, στη σημερινή πλατεία Κοτζιά.

Όταν το συγκεκριμένο κτίριο χρησιμοποιήθηκε για τη στέγαση του Κεντρικού Ταχυδρομείου Αθηνών, από το 1900 έως το 1973, η Λέσχη μεταφέρθηκε προσωρινά στο Μέγαρο Πάππου, στη Σοφοκλέους.

Στη συνέχεια εγκαταστάθηκε στην κατοικία Μελά, στη συμβολή της Πανεπιστημίου με την τότε οδό Λυκαβηττού, τη σημερινή Αμερικής. Το συγκεκριμένο ακίνητο αποκτήθηκε από τη Λέσχη το 1907.

Μετά την απορρόφηση του Συλλόγου Φιλόπλων το 1896, δημιουργήθηκε στους χώρους της και αίθουσα ξιφασκίας.

Η χαρτοπαιξία και η αλλαγή των κανόνων

Για πολλές δεκαετίες η χαρτοπαιξία αποτελούσε μία από τις βασικές δραστηριότητες της Λέσχης, αλλά και σημαντική πηγή εσόδων.

Όπως αναφέρεται στην επετειακή έκδοση για τα 100 χρόνια της Λέσχης, που κυκλοφόρησε το 1975 με την υπογραφή του Γεώργιου Ν. Αιγιαλείδη και σχετική αναφορά του Α. Α. Πάλλη, η δραστηριότητα αυτή παρέμεινε σημαντική μέχρι τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο.

Μετά το τέλος του πολέμου, οι αυστηρότεροι νόμοι περιόρισαν δραστικά τη συγκεκριμένη δραστηριότητα.

Η νέα έδρα στην Πανεπιστημίου

Μετά τον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο αποφασίστηκε η ένωση της έδρας της Λέσχης με το γειτονικό κτίριο, το οποίο είχε αγοραστεί το 1914.

Το 1926 ολοκληρώθηκε η νέα διαμόρφωση του συγκροτήματος, βάσει σχεδίων των Αναστάσιου Μεταξά, Ιωάννη Αξελού και Βασίλειου Κουρεμένου. Το κτίριο διέθετε ανελκυστήρα και ανέσεις που θεωρούνταν σύγχρονες για την εποχή, ενώ μπορούσε να εξυπηρετήσει σχεδόν 700 μέλη.

Το 1936 προστέθηκε ένας ακόμη όροφος, καθώς και μεγάλη θερινή ταράτσα.

Η ιστορία του συγκροτήματος, ωστόσο, επηρεάστηκε σημαντικά από τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο. Η επίταξη των εγκαταστάσεων αρχικά από τους Γερμανούς και στη συνέχεια από τους Άγγλους προκάλεσε εκτεταμένες ζημιές.

Τελικά αποφασίστηκε να κατεδαφιστούν τα παλιά κτίρια και ένα τμήμα του οικοπέδου να αξιοποιηθεί εμπορικά.

Οι εργασίες για τη δημιουργία του νέου κτιρίου ξεκίνησαν τον Ιούλιο του 1969 και το καινούργιο οκταώροφο κτίριο παραδόθηκε στα τέλη του 1971.

Ποιοι μπορούν να γίνουν μέλη

Η Αθηναϊκή Λέσχη εξακολουθεί να λειτουργεί με αυστηρούς κανόνες ως προς την ένταξη νέων μελών.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάζονται, μέλη μπορούν να γίνουν μόνο άνδρες. Οι γυναίκες έχουν τη δυνατότητα να επισκέπτονται τη Λέσχη ως προσκεκλημένες, είτε στο εστιατόριο είτε σε εκδηλώσεις.

Για τους άνδρες ισχύει, επίσης, συγκεκριμένος ενδυματολογικός κώδικας, ο οποίος προβλέπει κοστούμι και γραβάτα.

Για έναν υποψήφιο που δεν ανήκει στην πολιτική ηγεσία, η διαδικασία είναι ιδιαίτερα απαιτητική. Θα πρέπει να είναι άνδρας άνω των 30 ετών και να προταθεί από τουλάχιστον δύο τακτικά μέλη, τα οποία έχουν συμπληρώσει πέντε χρόνια παρουσίας στη Λέσχη.

Στη συνέχεια ακολουθεί αξιολόγηση από το Διοικητικό Συμβούλιο και μυστική ψηφοφορία στη γενική συνέλευση. Για την αποδοχή του υποψηφίου απαιτείται πλειοψηφία τριών τετάρτων.

Το καταστατικό προβλέπει ανώτατο όριο 1.000 μελών. Την περίοδο στην οποία αναφέρονται τα συγκεκριμένα στοιχεία, η Λέσχη αριθμούσε 978 μέλη, σύμφωνα με τον τότε πρόεδρό της, απόστρατο σμήναρχο Κυριάκο Ι. Κουκουλομάττη.

Το ενδιαφέρον για ένταξη ήταν μάλιστα τόσο αυξημένο, ώστε οι διαδικασίες για την εισδοχή νέων μελών πραγματοποιούνταν τρεις φορές τον χρόνο αντί για δύο.

Το ειδικό καθεστώς για πρωθυπουργούς και υπουργούς

Το καταστατικό προβλέπει ξεχωριστή διαδικασία για την πολιτική ηγεσία.

Ο εκάστοτε πρωθυπουργός μπορεί, με μια απλή δήλωση, να αποκτήσει την ιδιότητα του τακτικού μέλους.

Οι υπουργοί, από την πλευρά τους, έχουν τη δυνατότητα να γίνονται έκτακτα μέλη όσο διαρκεί η θητεία τους. Σε αυτή την περίπτωση καταβάλλουν την ετήσια συνδρομή, χωρίς να χρειάζεται να πληρώσουν το εφάπαξ δικαίωμα εγγραφής.

Από την κυβέρνηση της περιόδου στην οποία αναφέρονται τα συγκεκριμένα στοιχεία, το συγκεκριμένο προνόμιο είχε αξιοποιηθεί μόνο από δύο στελέχη που προέρχονταν από τους ΑΝΕΛ.

Οι 29 πρωθυπουργοί και η σχέση με την πολιτική

Η Αθηναϊκή Λέσχη έχει συνδεθεί διαχρονικά με την πολιτική και πνευματική ζωή της χώρας.

Συνολικά 29 πρωθυπουργοί έχουν υπάρξει μέλη της. Μεταξύ των τελευταίων περιλαμβάνονται ο Γεώργιος Ράλλης, ο Ιωάννης Γρίβας, ο Κωνσταντίνος Μητσοτάκης και ο Παναγιώτης Πικραμμένος.

Η αυστηρή προσήλωση στους κανόνες του καταστατικού έχει προκαλέσει κατά καιρούς αντιπαραθέσεις και σχόλια.

Καθώς οι Έλληνες βασιλείς ήταν επίτιμοι πρόεδροι της Λέσχης, από ορισμένους είχε χαρακτηριστεί φιλομοναρχική. Κατά την περίοδο του Εθνικού Διχασμού, ωστόσο, καταβλήθηκε προσπάθεια να διατηρηθούν ισορροπίες μεταξύ των μελών.

Παράλληλα, ο Τύπος κατά καιρούς σατίριζε την Αθηναϊκή Λέσχη, παρουσιάζοντάς την ως χώρο της εγχώριας «αριστοκρατίας».

Τι υπάρχει σήμερα στο κτίριο

Οι βασικοί χώροι της Αθηναϊκής Λέσχης βρίσκονται σήμερα στους ανώτερους ορόφους του κτιρίου στην Πανεπιστημίου.

Στον έβδομο και τον όγδοο όροφο βρίσκονται το περίφημο «Φλυαρητήριο», δύο αρχοντικά σαλόνια και η τραπεζαρία.

Ο έκτος όροφος χρησιμοποιείται για εκδηλώσεις, ενώ εκεί βρίσκονται επίσης χώροι για μπιλιάρδο και μπριτζ.

Στον πέμπτο όροφο λειτουργούν γυμναστήριο και αίθουσα ξιφασκίας.

Στον ένατο όροφο βρίσκεται η ταράτσα. Κατά τους θερινούς μήνες λειτουργεί εκεί εστιατόριο με θέα προς την Ακρόπολη και τον Λυκαβηττό.

Στον ίδιο χώρο υπάρχει και πολυτελής στεγασμένη και κλιματιζόμενη αίθουσα, η οποία χρησιμοποιείται καθ’ όλη τη διάρκεια του χρόνου.

Χριστίνα Χειλά Φαμέλη: Η ερώτηση που «πάγωσε» τη Σίσσυ Χρηστίδου και η επική απάντηση της παρουσιάστριας

Τη Χριστίνα Χειλά Φαμέλη υποδέχτηκε στο πλατό του Χαμογέλα και πάλι η Σίσσυ Χρηστίδου, με αφορμή τον ρόλο της στη νέα σειρά του Mega, Κάμπινγκ.

Αναδρομικά έως 4.000 ευρώ – Ποιοι συνταξιούχοι τα δικαιούνται και πότε θα πληρωθούν

Νέα δεδομένα διαμορφώνονται για περίπου 370.000 συνταξιούχους που διεκδικούν αναδρομικά για τις περικοπές του 11μήνου Ιούνιος 2015 – Μάιος 2016.

«Γρίφος» το χρηματοκιβώτιο του Μαζωνάκη – Τι αναζητούν οι Αρχές

Ένα από τα κρίσιμα σημεία της έρευνας για τον θάνατο του Γιώργου Μαζωνάκη είναι το χρηματοκιβώτιο που διατηρούσε ο καλλιτέχνης στο σπίτι του στη Βούλα. Έχει

Αποκάλυψη «σοκ» για Μαζωνάκη: «Μου ζήτησε να έρθει στην Αγγλία, να ξεφύγει»

έα στοιχεία για τις τελευταίες ημέρες του Γιώργου Μαζωνάκη έρχονται στο φως, ενώ συνεχίζεται η έρευνα για τις συνθήκες του θανάτου του και οι δύο γιατροί που

Όσα δεν γνωρίζατε για την Αθηναϊκή Λέσχη – Τι συμβαίνει πίσω από το πιο κλειστό club της χώρας και ποιος μπορεί να γίνει μέλος

Η Αθηναϊκή Λέσχη δημιουργήθηκε το 1875 στα πρότυπα των κλειστών ανδρικών clubs του Λονδίνου και από τους χώρους της έχουν περάσει 29 πρωθυπουργοί. Η ένταξη