Μάχη με όγκο του νωτιαίου μυελού για την Γιάννα Τερζή: Αν έχετε αυτά τα συμπτώματα τρέξτε αμέσως στον γιατρό!

Υπάρχουν στιγμές που η καθημερινότητα διακόπτεται βίαια από μια αόρατη απειλή, μια είδηση που ανατρέπει τα πάντα σε κλάσματα δευτερολέπτου. Μια τέτοια δοκιμασία βίωσε η Γιάννα Τερζή, η οποία μοιράστηκε πρόσφατα με απόλυτη ειλικρίνεια και γενναιότητα την περιπέτεια της υγείας της. Μια φαινομενικά αθώα ενόχληση στη μέση κατά τη διάρκεια ενός απλού περιπάτου αποδείχθηκε το «καμπανάκι» για έναν κρυερό αντίπαλο: έναν όγκο στον νωτιαίο μυελό. Η συγκλονιστική αποκάλυψη της τραγουδίστριας για την 11ωρη, υψηλού κινδύνου χειρουργική επέμβαση στη Γερμανία και τον επίπονο Γολγοθά της αποκατάστασης –όπου χρειάστηκε να μάθει να περπατά ξανά από την αρχή– φέρνει στο προσκήνιο μια από τις πιο απαιτητικές και σπάνιες παθήσεις του κεντρικού νευρικού συστήματος.

 

Τι είναι όμως ακριβώς αυτός ο όγκος που απείλησε να την καθηλώσει οριστικά σε αναπηρικό αμαξίδιο και ποια είναι η ιατρική πραγματικότητα πίσω από μια τέτοια διάγνωση;

Τι είναι ο όγκος του νωτιαίου μυελού;

Ένας όγκος του νωτιαίου μυελού είναι μια νεοπλασματική εξάπλωση ιστού στην περιοχή του νωτιαίου μυελού ή των παρακείμενων δομών του σπονδυλικού σωλήνα. Πρόκειται για μια σπάνια, αλλά κλινικά εξαιρετικά σημαντική πάθηση, η συχνότητα εμφάνισης της οποίας ανέρχεται περίπου σε 1 ανά 100.000 κατοίκους, ενώ το ποσοστό τους κυμαίνεται μεταξύ 2% και 4% του συνόλου των όγκων του κεντρικού νευρικού συστήματος.

Ανάλογα με τη θέση τους, οι όγκοι αυτοί διακρίνονται σε εκείνους που προέρχονται από τα ίδια τα κύτταρα του νωτιαίου μυελού (ενδομυελικοί) και σε εκείνους που αναπτύσσονται περιφερειακά και ασκούν πίεση στον νωτιαίο μυελό από έξω. Το ευχάριστο, ιατρικά μιλώντας, είναι ότι περίπου το 95% αυτών των σπάνιων όγκων είναι καλοήθεις. Αυτό σημαίνει ότι δεν εξαπλώνονται μεταστατικά στον υπόλοιπο οργανισμό και, ως εκ τούτου, δεν είναι εξ ορισμού απειλητικοί για τη ζωή με την κλασική έννοια του καρκίνου. Ωστόσο, η θέση τους είναι τόσο κρίσιμη και ευαίσθητη, που η ίδια η ανάπτυξή τους και η πίεση που ασκούν στις νευρικές ίνες αρκούν για να προκαλέσουν καταστροφικές νευρολογικές βλάβες.

Οι τύποι των όγκων και τα συμπτώματα-παγίδα

Οι τύποι ποικίλλουν ανάλογα με την προέλευσή τους. Οι συχνότεροι όγκοι που προέρχονται από τα κύτταρα του νωτιαίου μυελού είναι τα λεγόμενα ependymoma (εпендиνώματα), τα οποία προέρχονται από τα κύτταρα του τοιχώματος του κεντρικού σωλήνα και εκτοπίζουν σταδιακά τα υγιή νευρικά κύτταρα. Πολύ λίγοι από αυτούς μεταπίπτουν σε κακοήθεις μορφές. Υπάρχουν επίσης οι αγγειακοί όγκοι, με συχνότερους τα καβερνώματα, τα οποία εντοπίζονται σε ολόκληρο το μήκος του νωτιαίου μυελού και μπορούν να γίνουν συμπτωματικά ξαφνικά, λόγω οξέων αιμορραγιών.

Το μεγαλύτερο «στοίχημα» με αυτούς τους όγκους είναι η συμπτωματολογία τους, η οποία συχνά μιμείται άλλες, κοινότερες παθήσεις.
Οι αγγειακοί όγκοι προκαλούν συνήθως οξέα, ξαφνικά συμπτώματα στην πλάτη, συνοδευόμενα από έντονες νευρολογικές διαταραχές.
Οι όγκοι των νευρικών κυττάρων (όπως αυτός που αντιμετώπισε η Γιάννα Τερζή) αναπτύσσονται αργά και προοδευτικά. Στα αρχικά στάδια, τα συμπτώματα περιορίζονται σε έναν απλό, επίμονο πόνο στην πλάτη –όπως αυτός που ένιωσε η τραγουδίστρια στο περπάτημα–, γεγονός που οδηγεί συχνά σε καθυστερημένη διάγνωση. Καθώς ο όγκος μεγαλώνει και πιέζει τα νεύρα, εμφανίζονται διαταραχές της αισθητικότητας (μούδιασμα, απώλεια αίσθησης), μυϊκή αδυναμία και, σταδιακά, κίνδυνος μερικκής ή ολικής παράλυσης, καθώς και προβλήματα στη λειτουργία της ουροδόχου κύστης ή του εντέρου.

Η πρόκληση της διάγνωσης: Αποκλείοντας άλλες παθήσεις

Η διάγνωση ενός όγκου του νωτιαίου μυελού απαιτεί εξειδικευμένη νευρολογική εξέταση και, πάνω από όλα, προηγμένη απεικόνιση. Η μαγνητική τομογραφία (MRI) αποτελεί το «χρυσό πρότυπο», καθώς παρέχει λεπτομερείς πληροφορίες σχετικά με τη φύση της μάζας, το ακριβές μέγεθος και την έκτασή της στον σπονδυλικό σωλήνα.

Η διαδικασία της διαφορικής διάγνωσης είναι εξαιρετικά απαιτητική για τους ιατρούς, οι οποίοι οφείλουν να αποκλείσουν μια σειρά από άλλες παθήσεις που προκαλούν παρόμοια συμπτώματα στην πλάτη και τα άκρα, όπως:

Φλεγμονές του μεσοσπονδύλιου δίσκου και του σπονδυλικού σωλήνα
Ρευματικές παθήσεις και αρθρίτιδα
Βακτηριακές λοιμώξεις ή μηχανικές αλλοιώσεις των νεύρων
Παθήσεις του ισχίου ή καρδιαγγειακά προβλήματα (όπως η αποφραγή αγγείων των κάτω άκρων ή ένα ανεύρυσμα κοιλιακής αορτής)
Διαβάστε επίσης
Ψωρίαση: Πώς θα αναγνωρίσεις τα συμπτώματα και τι μπορείς να κάνεις για να την αντιμετωπίσεις
Μικροχειρουργική θεραπεία και αποκατάσταση
Σε περιπτώσεις όπου ο όγκος προκαλεί συμπτώματα, πιέζει κρίσιμες δομές ή εγκυμονεί κίνδυνο παράλυσης, η συντηρητική θεραπεία (όπως η φαρμακευτική αγωγή για τον πόνο) προσφέρει ελάχιστη βελτίωση. Η οριστική λύση είναι κατά κύριο λόγο χειρουργική.

Η επέμβαση στην περιοχή του νωτιαίου μυελού θεωρείται από τα πιο σύνθετα εγχειρήματα στη νευροχειρουργική. Πραγματοποιείται με τη χρήση μικροχειρουργικής θεραπείας, υπό γενική αναισθησία και με συνεχή ενδοεγχειρητική παρακολούθηση της νευρικής αγωγιμότητας (Neuromonitoring), προκειμένου να διασφαλιστεί ότι δεν θα προκληθεί ανεπανόρθωτη βλάβη στα υγιή νεύρα. Η σπονδυλική στήλη διανοίγεται συνήθως από την οπίσθια πλευρά, ο νωτιαίος μυελός αποκαλύπτεται με απόλυτη ακρίβεια και ο στόχος είναι η όσο το δυνατόν πληρέστερη αφαίρεση του όγκου. Σε περιπτώσεις που η πλήρης αφαίρεση δεν είναι εφικτή, επιστρατεύεται η ακτινοθεραπεία.

Η επόμενη ημέρα του χειρουργείου –όπως ακριβώς βίωσε η γνωστή καλλιτέχνης– απαιτεί τιτάνια προσπάθεια. Η ταχεία κινητοποίηση και η παράλληλη, εντατική φυσιοθεραπεία είναι μονόδρομος. Το νευρικό σύστημα χρειάζεται χρόνο, επανεκπαίδευση από το μηδέν και απίστευτη ψυχική ανθεκτικότητα για να «θυμίσει» στα κάτω άκρα πώς να λαμβάνουν τα μηνύματα από τον εγκέφαλο.

Η περιπέτεια της Γιάννας Τερζή φωτίζει μια αλήθεια που συχνά ξεχνάμε: πόσο εύθραυστο είναι το ανθρώπινο σώμα και πόσο καθοριστική είναι η έγκαιρη διάγνωση. Μια τυχαία εξέταση εν μέσω πανδημίας στάθηκε ικανή να σώσει την κινητικότητα και την ίδια τη ζωή της τραγουδίστριας, αποδεικνύοντας ότι πίσω από τους φαινομενικά απλούς πόνους της καθημερινότητας μπορεί να κρύβονται κίνδυνοι που απαιτούν άμεση ιατρική εγρήγορση. Σήμερα, η ίδια έχει αφήσει πίσω της τον 11ωρο Γολγοθά της Γερμανίας, στέλνοντας ένα ισχυρό μήνυμα δύναμης, αισιοδοξίας και πίστης ότι ακόμα και οι πιο δύσκολες μάχες μπορούν να κερδηθούν όταν υπάρχει θέληση και ιατρική αριστεία.